KÍCH HOẠT BÁO ĐỘNG ĐỎ ĐÚNG THỜI ĐIỂM – GIÀNH LẠI SỰ SỐNG CHO NAM THANH NIÊN 18 TUỔI ĐA CHẤN THƯƠNG

Chỉ khoảng 15 phút sau tai nạn giao thông, nam thanh niên 18 tuổi được đưa tới Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương trong tình trạng sốc mất máu do đa chấn thương. Trước tình trạng nguy kịch, BSCKII Trần Thượng Việt – Trưởng khoa Ngoại Tổng hợp, Tiết niệu và Nam học đã quyết định kích hoạt quy trình Báo động đỏ, huy động khẩn cấp các ê-kíp phối hợp cấp cứu. Nhờ đó, người bệnh được đưa lên bàn mổ chỉ khoảng 10 phút sau khi nhập viện, tận dụng “thời gian vàng” trước khi tình trạng sốc mất máu trở nên không thể hồi phục.

Cuộc chạy đua bắt đầu ngay từ cửa Khoa Cấp cứu

Người bệnh P.T.D. (18 tuổi, Hà Nội) được xe cấp cứu đưa đến Khoa Cấp cứu chỉ khoảng 15 phút sau vụ va chạm giữa xe máy và ô tô.

Ngay khi tiếp nhận, ê-kíp trực Khoa Cấp cứu nhanh chóng triển khai tiếp cận bệnh nhân đa chấn thương theo nguyên tắc ABCDE. Mặc dù bệnh nhân vẫn còn tỉnh táo và có thể giao tiếp, nhưng các bác sĩ nhận thấy đây là tình trạng không hề “ổn định” như biểu hiện bên ngoài. Các chỉ số sinh tồn cho thấy người bệnh đã rơi vào sốc mất máu với mạch nhanh 120 lần/phút, huyết áp chỉ còn 75/55 mmHg. Khám lâm sàng ghi nhận vùng ngực và bụng bầm tím diện rộng, bụng trướng căng, phản ứng thành bụng, cảm ứng phúc mạc rõ, kèm theo vết thương hở vùng hông phải lộ xương cánh chậu.

Song song với việc hồi sức ban đầu, điều dưỡng Khoa Cấp cứu nhanh chóng thiết lập hai đường truyền tĩnh mạch ngoại vi cỡ lớn, lấy máu làm xét nghiệm, gửi định nhóm máu và chuẩn bị truyền máu tối cấp. Đồng thời, siêu âm FAST tại giường được thực hiện ngay và phát hiện nhiều dịch tự do trong ổ bụng, nghi ngờ chảy máu trong.

Sau khi trực tiếp đánh giá người bệnh, kết hợp dấu hiệu sốc mất máu, khám lâm sàng và kết quả siêu âm FAST tại giường, BSCKII Trần Thượng Việt nhận định người bệnh nhiều khả năng bị đa chấn thương, trong đó có chấn thương bụng kín và chấn thương ngực kín gây chảy máu nội tạng nghiêm trọng, cần phẫu thuật cấp cứu ngay.

Trước tình trạng nguy kịch, BSCKII Trần Thượng Việt quyết định kích hoạt ngay quy trình Báo động đỏ nội viện và chỉ định chuyển thẳng người bệnh lên phòng mổ mà không chờ chụp CT ngực – bụng, không chờ có kết quả xét nghiệm máu, không chờ thân nhân hoàn tất các thủ tục hành chính và không chờ đóng viện phí.

BSCKII Trần Thượng Việt nhấn mạnh: “Trong những trường hợp này, quyết định quan trọng nhất không phải là có thêm một phim CT hay thêm một kết quả xét nghiệm, mà là xác định đúng người bệnh đang chảy máu đe dọa tính mạng và đưa họ lên phòng mổ nhanh nhất có thể. Nếu chờ đủ mọi quy trình thông thường thì có thể người bệnh sẽ không còn cơ hội để phẫu thuật.”

Ngay sau khi Báo động đỏ được kích hoạt, tổng đài bệnh viện đồng loạt huy động các lực lượng gồm Khoa Gây mê hồi sức, Khoa ngoại Tổng hợp- Tiết niệu và Nam học, Trung tâm Hồi sức tích cực, Trung tâm Phẫu thuật Gan mật và Tiêu hóa, Khoa Ngoại Chấn thương chỉnh hình, Khoa Huyết học – Truyền máu cùng nhiều đơn vị liên quan sẵn sàng phối hợp.

Trong khi Khoa Cấp cứu tiếp tục hồi sức, Khoa Gây mê hồi sức khẩn trương kích hoạt quy trình chuẩn bị phòng mổ, thuốc và phương tiện kiểm soát đường thở, các đường truyền cần thiết, đồng thời sẵn sàng phương án hồi sức truyền máu khối lượng lớn. Chỉ khoảng 10 phút sau khi nhập viện, người bệnh đã được đưa lên bàn mổ.

Ca phẫu thuật sinh tử với sự phối hợp đa chuyên khoa

Khi mở ổ bụng, các bác sĩ ghi nhận khoảng 1,5 lít máu tươi trong ổ bụng. Người bệnh bị vỡ lách chảy máu ồ ạt; rách cơ hoành trái dài 10cm, gây thoát vị toàn bộ dạ dày, lách và ruột non lên khoang màng phổi trái; vết rách gan sâu trên 5 cm; đụng dập và rách mạc treo ruột non; cùng vết thương hở vùng hông phải lộ xương cánh chậu.

Ê-kíp Khoa Ngoại Tổng hợp – Tiết niệu và Nam học tiến hành cắt lách, khâu phục hồi cơ hoành, cắt đoạn ruột non tổn thương và xử trí các tổn thương trong ổ bụng. Trung tâm Phẫu thuật Gan mật và Tiêu hóa cùng Khoa Ngoại Chấn thương chỉnh hình phối hợp xử trí các tổn thương gan và khung chậu. Trong suốt cuộc mổ, ê-kíp Gây mê hồi sức liên tục truyền máu, chế phẩm máu và hồi sức tuần hoàn nhằm duy trì huyết động cho người bệnh.

BSCKII Nguyễn Chiến Quyết, Khoa Ngoại Tổng hợp – Tiết niệu và Nam học cho biết: “Đây là cuộc phẫu thuật mà nhiều ê-kíp phải làm việc cùng lúc. Trong khi một nhóm phẫu thuật cầm máu, nhóm khác hồi sức tuần hoàn, truyền máu liên tục để giữ cho người bệnh vượt qua từng phút nguy kịch.”

Sau phẫu thuật, bệnh nhân tiếp tục được chuyển đến Trung tâm Hồi sức tích cực trong tình trạng hậu phẫu rất nặng. Tại đây, các bác sĩ tiếp tục kiểm soát tình trạng sốc mất máu, điều trị suy hô hấp, đụng dập phổi hai bên, tràn máu màng phổi, hội chứng tiêu cơ vân và phát hiện thêm nhiều tổn thương cột sống trên phim CT toàn thân sau mổ.

Sau 4 ngày hồi sức tích cực, người bệnh cai máy thở thành công, rút nội khí quản, các chỉ số huyết động và xét nghiệm cải thiện rõ rệt, tỉnh táo và đang tiếp tục hồi phục.

BSCKII Trần Thượng Việt chia sẻ thêm: “Trong cấp cứu ngoại khoa, đặc biệt với đa chấn thương, quyết định đúng trong vài phút đầu có thể quyết định sự sống còn của người bệnh. Báo động đỏ được xây dựng để loại bỏ mọi rào cản về thời gian, thủ tục và huy động ngay toàn bộ nguồn lực của bệnh viện vì mục tiêu cao nhất là cứu sống người bệnh”.

Báo động đỏ – thành quả của một hệ thống cấp cứu được chuẩn bị bài bản

Đằng sau quyết định cứu sống người bệnh trong những phút đầu tiên là cả một hệ thống quy trình đã được xây dựng, diễn tập và hoàn thiện nhiều năm. Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương xác định Báo động đỏ nội viện là một trong những quy trình trọng điểm nhằm nâng cao chất lượng cấp cứu người bệnh nguy kịch. Thay vì để từng chuyên khoa hoạt động riêng lẻ, quy trình được xây dựng theo hướng huy động đồng thời mọi nguồn lực cần thiết ngay khi có quyết định kích hoạt, bảo đảm nguyên tắc “đúng người – đúng thời điểm – đúng nguồn lực”.

Từ hệ thống tổng đài, danh sách trực chuyên gia, quy trình huy động phòng mổ, ngân hàng máu, gây mê hồi sức, hồi sức tích cực đến các khoa ngoại và cận lâm sàng đều được chuẩn hóa, giúp loại bỏ tối đa những khoảng thời gian chờ đợi vốn có trong cấp cứu. Bệnh viện thường xuyên rà soát, cập nhật quy trình, tổ chức tập huấn và diễn tập liên chuyên khoa để mỗi thành viên nắm rõ vai trò, sẵn sàng phối hợp khi Báo động đỏ được kích hoạt.

Ca bệnh nam thanh niên 18 tuổi không chỉ là thành công của một ca phẫu thuật hay của riêng một chuyên khoa, mà là minh chứng cho hiệu quả của một hệ thống cấp cứu được tổ chức bài bản. Trong đó Khoa Cấp cứu phát hiện và hồi sức ban đầu; BSCKII Trần Thượng Việt quyết đoán nhận định và kích hoạt Báo động đỏ; Khoa Gây mê hồi sức bảo đảm triển khai phẫu thuật và hồi sức kịp thời; các chuyên khoa phối hợp đồng bộ dưới một quy trình thống nhất do Bệnh viện xây dựng và triển khai.

Đối với người bệnh đa chấn thương, cơ hội sống không chỉ phụ thuộc vào một ca phẫu thuật mà là kết quả của cả một quy trình cấp cứu được vận hành đồng bộ. Trong đó, kích hoạt Báo động đỏ đúng thời điểm là một yếu tố quan trọng giúp tận dụng tối đa “thời gian vàng”, nâng cao cơ hội sống cho người bệnh đa chấn thương nặng.