TƯỞNG KHÔNG CÒN CƠ HỘI SỐNG, NỮ BỆNH NHÂN TÔNG VÀO ĐUÔI XE CÔNG-TEN-NƠ HỒI PHỤC NGOÀI MONG ĐỢI

Sau tai nạn giao thông nghiêm trọng, người phụ nữ 40 tuổi bị vết thương sọ não hở qua xoang tĩnh mạch dọc trên, vỡ xương trán, tổn thương phức tạp vùng hàm mặt và đặc biệt tổ chức não bị thoát ra ngoài. Ngay khi tiếp nhận, các bác sĩ nhận định đây là tình trạng tối cấp, lập tức hội chẩn và kích hoạt quy trình báo động đỏ. Chỉ ít phút sau, người bệnh được chuyển thẳng lên phòng mổ trong tình trạng nguy kịch. Sau 12 ngày điều trị tích cực, chị đã tỉnh táo, tiếp xúc tốt và đang hồi phục ngoài mong đợi.

Trên đường trở về nhà sau ca làm chiều muộn, chị N.T.M.C (40 tuổi, Hà Nội) đang di chuyển bằng xe máy thì một chiếc xe công-ten-nơ phía trước bất ngờ dừng lại. Do khoảng cách quá gần, chị C. không kịp phản ứng và tông thẳng vào đuôi xe. Sau cú va đập mạnh, chị C. rơi vào trạng thái tỉnh chậm và được người dân đưa đến cấp cứu tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Ngay khi tiếp nhận, trước tình trạng chấn thương đặc biệt nghiêm trọng, Bác sĩ CKII Tạ Việt Phương, Phụ trách Khoa Phẫu thuật Thần kinh sọ não, đã trực tiếp khám và nhanh chóng hội chẩn với Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp của bệnh viện để kích hoạt quy trình báo động đỏ.

Quy trình báo động đỏ được triển khai nhằm huy động nhanh chóng các ê-kíp, chuyên khoa liên quan, rút ngắn tối đa thời gian hội chẩn, chuẩn bị phẫu thuật và đưa người bệnh vào phòng mổ trong những tình huống nguy kịch, đe dọa tính mạng. Với trường hợp của chị C., từng phút chậm trễ đều có thể làm thay đổi cơ hội sống còn của người bệnh.

Bác sĩ CKII Tạ Việt Phương cho biết, khi nhập viện, người bệnh trong tình trạng rất nguy kịch, đa chấn thương, Glasgow 13 điểm, đồng tử hai bên phản xạ ánh sáng yếu, huyết áp tụt còn 90/55 mmHg, mạch nhanh 101 lần/phút. Đáng chú ý, vùng trán bệnh nhân có vết thương rách rộng hơn 12 cm cắt ngang vùng trán đỉnh, chảy nhiều máu kèm dịch não tủy và tổ chức não với nhiều mảnh xương vỡ. Hàm mặt biến dạng, sưng nề chảy nhiều máu qua mũi và tai hai bên. Bệnh nhân được sơ cứu, đặt ống nội khí quản, nẹp Colier cột sống cổ, bất động cánh cẳng tay trái.

Kết quả chụp cắt lớp vi tính (CT) cho thấy mức độ tổn thương đặc biệt nghiêm trọng: chấn thương sọ não hở vùng trán, vỡ xương trán, gãy xương thái dương phải và xương đỉnh trái. Người bệnh còn bị gãy phức tạp xương hàm phải và xương trán hai bên với nhiều mảnh xương rời; gãy thành xoang bướm, thành ngoài, thành trong và trần ổ mắt hai bên, sàn ổ mắt phải, mỏm chân bướm và xương chính mũi; tụ máu đa xoang, tụ máu và khí phần mềm vùng trán, mặt. Đặc biệt, tổ chức não đã bị thoát ra ngoài qua vết thương hở vùng trán, khiến người bệnh đứng trước nguy cơ tổn thương não nặng hơn, nhiễm trùng và tử vong.

Ngay sau khi hoàn tất đánh giá ban đầu, các ê-kíp liên quan nhanh chóng được huy động. Người bệnh được chuyển gấp lên phòng mổ cấp cứu chỉ sau ít phút sau khi được đánh giá, chẩn đoán ban đầu.

Trong tình huống này, mục tiêu không chỉ là phẫu thuật cứu người bệnh mà còn phải tranh thủ từng phút để kiểm soát tổn thương não, hạn chế nguy cơ nhiễm trùng và ngăn chặn các biến chứng đe dọa tính mạng.

Ca phẫu thuật kéo dài hơn 5 giờ đồng hồ. Các bác sĩ phẫu thuật thần kinh sọ não tiến hành xử lý tổn thương, vá xoang tĩnh mạch dọc trên bằng cân cơ thái dương tại chỗ; lấy toàn bộ dị vật gồm những mảnh xương nhỏ, tóc, cát… ở trong vùng tổn thương não; giải phóng các khối máu tụ và cầm máu tại vị trí tổn thương nhu mô não, đồng thời cẩn trọng, tỉ mỉ ghép lại từng mảnh xương hàm, xương ổ mắt và xương sọ vùng trán, khâu tạo hình trùng màng cứng và đặt dẫn lưu dịch não. Sau đó người bệnh được mở khí quản phân tầng để tránh tình trạng máu từ vùng hàm mặt, tầng sọ trước và giữa chảy vào đường hô hấp. Cuộc phẫu thuật thành công nhờ sự phối hợp khẩn trương, nhịp nhàng của nhiều chuyên khoa. Tuy nhiên, với mức độ chấn thương nặng, các bác sĩ xác định người bệnh vẫn cần được theo dõi và hồi sức tích cực sát sao trong những ngày tiếp theo.

Tại Trung tâm Hồi sức tích cực, chị C. được điều trị an thần, thở máy qua mở khí quản. Nhờ được hồi sức tích cực và chăm sóc đặc biệt, sức khỏe người bệnh từng bước có những chuyển biến tích cực.

Ngày đầu tiên sau phẫu thuật, vết mổ sọ não khô, dẫn lưu chỉ ra khoảng 30 ml dịch máu đen, người bệnh chỉ sốt nhẹ. Sang ngày thứ hai, dẫn lưu sọ não chỉ còn 15ml dịch nâu đen. Sau 3 ngày, dẫn lưu sọ não không còn ra thêm dịch, các bác sĩ quyết định rút ống dẫn lưu. Sau 5 ngày, chị C. dần hồi tỉnh, nhận biết khi được gọi hỏi.

Tiến triển điều trị tiếp tục thuận lợi. Đến ngày thứ 12 sau phẫu thuật, chị C. hoàn toàn tỉnh táo, tiếp xúc tốt, bắt đầu nói chuyện. Vùng khuyết sọ phẳng, không bị căng phồng.

Từ một bệnh nhân được tiếp nhận trong tình trạng chấn thương sọ não hở đặc biệt nghiêm trọng, tổ chức não thoát ra ngoài, nguy cơ tử vong cao, chị C. đã có sự hồi phục vượt ngoài mong đợi.

Người nhà chị C. không giấu được xúc động cho biết, khi chứng kiến mức độ chấn thương quá nặng của người thân, gia đình từng nghĩ cơ hội sống gần như không còn. Tuy nhiên, nhờ được cấp cứu kịp thời, phẫu thuật khẩn cấp và điều trị hồi sức tích cực, đến nay chị đã tỉnh táo và đang tiếp tục hồi phục. Dự kiến, người bệnh sẽ được xuất viện trong vài ngày tới.

Ca bệnh cho thấy trong những tình huống cấp cứu tối khẩn, việc kích hoạt báo động đỏ, huy động nhanh các chuyên khoa và rút ngắn thời gian từ tiếp nhận đến phẫu thuật có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Với những trường hợp chấn thương nặng, mỗi phút được rút ngắn có thể mở thêm cơ hội sống cho người bệnh.

Bài và ảnh: Phòng Công tác xã hội