PHẪU THUẬT THÀNH CÔNG CHO NGƯỜI BỆNH DI CHỨNG DÍNH KHỚP GỐI SAU CHẤN THƯƠNG 2 THÁNG – TỔN THƯƠNG ĐA DÂY CHẰNG KÈM RÁCH SỤN CHÊM NGOÀI
Sau tai nạn giao thông, người phụ nữ 49 tuổi bị trật khớp gối, được bó bột điều trị tại y tế cơ sở. Hai tháng sau, khớp gối vẫn sưng đau, gần như không thể gấp; khi đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương thăm khám, các bác sĩ phát hiện tổn thương đa dây chằng và cứng khớp nghiêm trọng.
Cách đây 2 tháng, trong lúc lên dốc để tránh một xe máy đi ngược chiều, chị Đ.T T. (49 tuổi, Lào Cai) không may gặp tai nạn giao thông. Chiếc xe máy đổ đè lên chân trái khiến khớp gối bị chấn thương nặng. Cùng lúc, vai trái của chị đập mạnh xuống nền đường gây gãy xương đòn.
Sau tai nạn, chị được đưa đến cơ sở y tế gần nhà và được chẩn đoán trật khớp gối trái, gãy xương đòn trái. Người bệnh được phẫu thuật kết hợp xương đòn và bó bột cố định khớp gối. Tuy nhiên sau 2 tháng, khớp gối trái vẫn sưng nề, đau nhiều và hạn chế vận động nghiêm trọng, gần như không thể gấp gối. Gia đình đưa chị đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương để được thăm khám và điều trị chuyên sâu.
Thạc sĩ – BSNT Nguyễn Đức Tuyền, Khoa Chấn thương Chỉnh hình – Y học thể thao cho biết khi nhập viện bệnh nhân trong tình trạng tỉnh, không sốt, khớp gối trái đau và có tràn dịch. Chân trái duỗi tối đa, biên độ gấp gối chỉ khoảng 50 độ, hạn chế nghiêm trọng và mất vững phía trong khớp gối.
Kết quả Xquang và chụp cộng hưởng từ cho thấy người bệnh có tổn thương phức tạp tại khớp gối trái: đứt hoàn toàn dây chằng chéo trước; bong điểm bám dây chằng chéo sau độ 3 đã xuất hiện tổ chức xơ kẹt giữa các mảnh xương bong. Bên cạnh đó, người bệnh còn bị rách một phần dây chằng bên trong, rách phức tạp thân sụn chêm ngoài, tràn dịch khớp và nhiều tổ chức xơ dính trong các khoang của khớp gối.
Bệnh nhân được xác định tổn thương đa dây chằng, rách sụn chêm ngoài do chấn thương cũ khớp gối trái, kèm di chứng cứng khớp. Trước tình trạng tổn thương phức tạp, các bác sĩ đã hội chẩn và xây dựng phương án điều trị phù hợp. Ê-kíp quyết định thực hiện phẫu thuật nội soi nhằm giải phóng khớp, xử lý đồng thời các tổn thương đa dây chằng và rách sụn chêm trong cùng 1 thì phẫu thuật.
“Phẫu thuật nội soi tái tạo đa dây chằng khớp gối là kỹ thuật can thiệp chuyên sâu bao gồm nhiều thì phẫu thuật phức tạp, cho phép bác sĩ tiếp cận và xử lý tổn thương với mức độ xâm lấn tối thiểu giúp tái lập lại độ vững khớp gối và lấy lại chức năng vận động của khớp. Vết mổ nhỏ, hạn chế mất máu giúp người bệnh giảm đau sau phẫu thuật và tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình phục hồi chức năng sau phẫu thuật”, BS CK2 Hoàng Mạnh Hà – Trưởng khoa Chấn thương chỉnh hình và Y học thể thao chia sẻ.
Ca phẫu thuật kéo dài 4,5 giờ. Các bác sĩ tiến hành nội soi giải phóng tình trạng xơ dính trong khớp gối sau chấn thương; tạo hình lại phần sụn chêm ngoài bị rách; lấy bỏ mảnh xương điểm bám dây chằng chéo sau gây kẹt khớp. Đồng thời, ê-kíp tái tạo lại dây chằng chéo sau và dây chằng chéo trước bằng gân tự thân của người bệnh, khâu phục hồi phần dây chằng bên trong bị đứt bán phần bằng chỉ neo.
Ca phẫu thuật được thực hiện với phương pháp vô cảm gây tê tủy sống kết hợp giảm đau ngoài màng cứng và diễn ra thuận lợi. ThS.BSNT Nguyễn Đức Tuyền cho biết, giảm đau ngoài màng cứng sau phẫu thuật đóng một vai trò quan trong đối với kết quả của quá trình điều trị, phương pháp này giúp người bệnh có thể tập phục hồi hoàn toàn biên độ vận động của khớp gối vào những ngày đầu sau phẫu thuật mà không đau, tránh được sự hình thành xơ dính khớp gối tái phát.
“Với tổn thương đa dây chằng, bên cạnh việc phẫu thuật tối ưu thì quá trình phục hồi chức năng đóng vai trò quan trọng trong việc khôi phục lại chức năng của khớp gối so với trước khi chấn thương. Ngay từ ngày đầu tiên sau phẫu thuật, bác sĩ phẫu thuật và kỹ thuật viên phục hồi chức năng đã phối hợp hướng dẫn người bệnh tập luyện. Các bài tập được xây dựng phù hợp với từng thời điểm cụ thể sau mổ, tập trung vào việc từng bước khôi phục biên độ vận động gấp – duỗi của khớp gối, đồng thời bảo vệ hệ thống dây chằng vừa được tái tạo. Can thiệp sớm, đúng cách là yếu tố quan trọng giúp người bệnh từng bước lấy lại khả năng vận động và đạt hiệu quả điều trị tốt nhất”, Ths.BSNT Nguyễn Đức Tuyền nhấn mạnh.
Trường hợp của chị T. cho thấy chấn thương khớp gối sau tai nạn giao thông có thể gây tổn thương phức tạp đến nhiều cấu trúc bên trong khớp. Việc thăm khám, đánh giá đầy đủ tổn thương và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo tồn chức năng vận động của khớp gối.
Các bác sĩ khuyến cáo, sau chấn thương khớp gối, đặc biệt là trật khớp gối, người bệnh cần được thăm khám và đánh giá đầy đủ tổn thương dây chằng, sụn chêm và các cấu trúc liên quan. Khi xuất hiện tình trạng đau kéo dài, sưng khớp, hạn chế vận động hoặc khó khăn khi chịu lực, người bệnh nên đến cơ sở y tế chuyên khoa để được kiểm tra và có hướng điều trị phù hợp.
Bài và ảnh: Phòng Công tác xã hội
