HỘI NGHỊ KHOA HỌC QUỐC GIA VỀ BỆNH NẤM TẠI VIỆT NAM LẦN THỨ 2: DỊCH BỆNH TIỀM ẨN – VIỆT NAM CÙNG CHUNG SỨC ỨNG PHÓ VỚI CÁC BỆNH DO NẤM

Ngày 13/11, tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương diễn ra Hội nghị khoa học toàn quốc về bệnh nấm tại Việt Nam lần thứ 2, với sự tham gia của các chuyên gia trong nước và quốc tế nhằm cập nhật những tiến bộ trong chẩn đoán, điều trị, đồng thời thúc đẩy xây dựng mạng lưới hợp tác nghiên cứu và ứng phó với các bệnh nhiễm nấm tại Việt Nam.

Hội nghị do Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương phối hợp với Trường Đại học Y Hà Nội, Trung tâm Nghiên cứu Y học Nhiệt đới về Talaromycosis thuộc Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch, Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật (CDC) và các đối tác quốc tế tổ chức.

Hội nghị quy tụ các chuyên gia đầu ngành, bác sĩ lâm sàng và nhà hoạch định chính sách trong và ngoài nước như Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), Đại học Duke (Hoa Kỳ), Trường Vệ sinh và Y học Nhiệt đới London (Vương quốc Anh), Đại học Exeter, cùng nhiều bệnh viện, trường đại học và viện nghiên cứu.

Tại hội nghị, các đại biểu tập trung thảo luận về gánh nặng bệnh nhiễm nấm tại Việt Nam, những thách thức trong chẩn đoán và điều trị, tình trạng kháng thuốc kháng nấm, đồng thời chia sẻ kinh nghiệm và thúc đẩy hợp tác trong nghiên cứu, đào tạo và xây dựng mạng lưới giám sát bệnh nấm.

Bệnh nấm xâm lấn – từ “mối đe dọa tiềm ẩn” đến thách thức y tế công cộng

Phát biểu khai mạc Hội nghị, TS.BS Phạm Ngọc Thạch – Chủ tịch Hội Truyền nhiễm Việt Nam, Giám đốc Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung nhấn mạnh bệnh nấm xâm lấn hiện nay không còn là một mối đe dọa tiềm ẩn mà đã trở thành một thách thức y tế công cộng hiện hữu, đặc biệt là tại khu vực Đông Nam Á. “Sự gia tăng của các ca bệnh nhiễm nấm sâu nguy hiểm trên bệnh nhân suy giảm miễn dịch, bệnh nhân điều trị hồi sức tích cực (ICU), cùng với thách thức từ tình trạng kháng thuốc kháng nấm đang đặt ra bài toán hóc búa cho các nhà lâm sàng và vi sinh.. TS.BS Phạm Ngọc Thạch chia sẻ.

Theo TS.BS Phạm Ngọc Thạch, với vai trò là bệnh viện chuyên khoa đầu ngành về truyền nhiễm và nhiệt đới tại Việt Nam, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương luôn nỗ lực tiếp cận các kỹ thuật chẩn đoán tiên tiến, đồng thời tối ưu hóa các phác đồ điều trị cho người bệnh nhiễm nấm. Tuy nhiên, để giải quyết hiệu quả gánh nặng bệnh nấm, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều chuyên ngành, nhiều cơ sở y tế và các tổ chức trong nước, quốc tế.

Cùng quan điểm, PGS.TS Phan Thị Thu Hương – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Y Hà Nội – cho rằng bệnh nấm xâm lấn đang trở thành thách thức ngày càng lớn đối với sức khỏe cộng đồng bởi tỷ lệ tử vong cao, diễn biến phức tạp và nhiều khó khăn trong chẩn đoán, điều trị. Bệnh không chỉ gặp ở người nhiễm HIV/AIDS mà còn ngày càng được ghi nhận ở bệnh nhân ung thư, người ghép tạng, người sử dụng thuốc ức chế miễn dịch và bệnh nhân hồi sức tích cực.

Tại Việt Nam, việc chẩn đoán sớm, nâng cao năng lực xét nghiệm, bảo đảm khả năng tiếp cận thuốc kháng nấm và cập nhật hướng dẫn điều trị vẫn còn nhiều thách thức. Do đó, việc đẩy mạnh nghiên cứu dịch tễ học, chẩn đoán và điều trị là cần thiết, tạo cơ sở khoa học cho việc hoàn thiện các hướng dẫn quốc gia.

PGS.TS Phan Thị Thu Hương cũng nhấn mạnh vai trò của Dự án IMPRINT do NIHR Vương quốc Anh tài trợ trong việc tăng cường năng lực nghiên cứu, hợp tác quốc tế và đóng góp vào các nghiên cứu về bệnh nấm nghiêm trọng.

Trong thời gian tới, Trường Đại học Y Hà Nội tập trung vào ba định hướng gồm đổi mới đào tạo, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học và mở rộng hợp tác quốc tế. Hội nghị là diễn đàn quan trọng để các chuyên gia chia sẻ kinh nghiệm, cập nhật tiến bộ khoa học và đề xuất những giải pháp thiết thực, góp phần nâng cao năng lực dự phòng, chẩn đoán và điều trị bệnh nấm xâm lấn tại Việt Nam.

PGS.TS Ngô Quốc Đạt – Hiệu trưởng Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch – nhận định nhiễm nấm đang nổi lên như một thách thức đáng lo ngại đối với y tế công cộng, được ví như một “kẻ thù thầm lặng” bởi gánh nặng bệnh tật lớn nhưng chưa nhận được sự quan tâm tương xứng. Theo PGS.TS Ngô Quốc Đạt, cần nâng cao nhận thức, tăng cường năng lực chẩn đoán, cải thiện hiệu quả điều trị và chủ động ứng phó với tình trạng kháng thuốc nhằm giảm gánh nặng bệnh tật và tử vong do nhiễm nấm.

Nhận diện thách thức, cập nhật tiến bộ trong chẩn đoán và điều trị

Tại phiên báo cáo chính, các chuyên gia quốc tế tập trung thảo luận về nguy cơ các bệnh do vi nấm đối với sức khỏe cộng đồng và danh mục tác nhân vi nấm ưu tiên của WHO, qua đó định hướng các hành động cần thiết tại khu vực Đông Nam Á.

Các phiên toàn thể buổi sáng tập trung vào những thách thức lâm sàng trong chẩn đoán, điều trị các bệnh nhiễm nấm xâm lấn như Aspergillus, Candida, Talaromycosis, Histoplasmosis, Cryptococcus và Mucormycosis. Nhiều vấn đề thực tiễn được phân tích, từ nhận diện yếu tố nguy cơ, phát hiện sớm, tối ưu hóa phác đồ điều trị đến kiểm soát tỷ lệ tử vong và tình trạng kháng thuốc kháng nấm.

Đáng chú ý, tại phiên cập nhật tiến bộ trong chẩn đoán và điều trị kháng nấm, TS.BS. Văn Đình Tráng và BS. Phạm Văn Phúc đến từ Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương đã trình bày các báo cáo về năng lực chẩn đoán, xét nghiệm độ nhạy cảm với thuốc kháng nấm tại Việt Nam, cũng như chẩn đoán và quản lý nhiễm nấm tại các đơn vị hồi sức tích cực.

Tại phiên thảo luận bàn tròn, các chuyên gia đa chuyên ngành cũng nhấn mạnh yêu cầu phối hợp chặt chẽ giữa bác sĩ lâm sàng, chuyên gia xét nghiệm, dược sĩ và các nhà quản lý nhằm cải thiện chất lượng chẩn đoán, sử dụng thuốc kháng nấm hợp lý và nâng cao hiệu quả điều trị.

Chung sức xây dựng mạng lưới nghiên cứu và ứng phó với bệnh nấm

Buổi chiều, tại phiên toàn thể thứ ba với chủ đề “Từ địa phương đến toàn cầu: Hợp tác trong nước và quốc tế nhằm chung sức ứng phó với các bệnh nấm”, các đại biểu tập trung thảo luận về vai trò của mạng lưới giám sát kháng kháng sinh quốc gia trong giám sát bệnh nấm; sự xuất hiện của các chủng nấm mới nổi; đồng thời chia sẻ kinh nghiệm phát triển năng lực nghiên cứu, đào tạo và hợp tác quốc tế trong lĩnh vực nấm học y khoa.

Đặc biệt, TS. Vũ Đình Phú – Phó Giám đốc phụ trách chuyên môn Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cùng các chuyên gia đã tham gia phiên thảo luận về định hướng xây dựng mạng lưới, nâng cao năng lực chẩn đoán bệnh nấm và triển khai các thử nghiệm lâm sàng tại Việt Nam cũng như khu vực.

Hội nghị Quốc gia về Bệnh nhiễm nấm tại Việt Nam lần thứ 2 là diễn đàn khoa học có ý nghĩa thiết thực, góp phần kết nối các chuyên gia, cơ sở đào tạo, bệnh viện và tổ chức nghiên cứu trong nước, quốc tế. Thông qua chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm thực tiễn và thúc đẩy hợp tác đa ngành, đa quốc gia, hội nghị hướng tới xây dựng một mạng lưới bền vững về bệnh nấm, từng bước nâng cao năng lực dự phòng, phát hiện sớm, chẩn đoán và điều trị, góp phần giảm gánh nặng bệnh tật và tử vong do nhiễm nấm, bảo vệ sức khỏe người bệnh và cộng đồng.