4 GIỜ VI PHẪU XUYÊN ĐÊM NỐI LẠI NGÓN TAY SUÝT ĐỨT RỜI CHO NỮ PHỤ HỒ

benhvien

13/05/26

101

Đang dọn dẹp sau giờ làm, một phụ nữ phụ hồ ở Hà Nội bất ngờ bị máy trộn bê tông cuốn chặt bàn tay trái vào dây curoa, khiến ngón giữa gần như đứt lìa. Nhờ được đưa đi cấp cứu kịp thời và trải qua 4 giờ vi phẫu xuyên đêm, các bác sĩ Khoa Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ và Liên chuyên khoa đã nối thành công, giữ lại ngón tay cho người bệnh.

Bệnh nhân là chị L.T.Đ (53 tuổi, trú tại Hà Nội), hiện đang làm phụ hồ tại một công trường xây dựng. Theo người thân kể lại vụ tai nạn xảy ra khoảng 17h30, cuối giờ làm việc buổi chiều. Trong lúc dọn dẹp máy trộn bê tông, do sơ suất, găng tay trái của chị Đ. bất ngờ bị dây curoa cuốn chặt, kéo cả bàn tay vào trong máy. Tai nạn khiến ngón III (ngón giữa) tay trái của chị bị đứt gần rời, lộ đầu xương và tổn thương mô mềm nghiêm trọng. Ngay sau đó, chị được các đồng nghiệp đưa vào cấp cứu tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Theo TS.BS Dương Mạnh Chiến, Phụ trách Khoa Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ và Liên chuyên khoa, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương: Khi nhập viện bệnh nhân vẫn tỉnh táo nhưng tổn thương ở ngón tay rất phức tạp. Ngón III bị đứt gần hết chu vi ngang khớp liên đốt gần, tổn thương mạch máu hai bên, chỉ còn dính lại một vạt da nhỏ khoảng 0,5cm.

“Hình ảnh đầu ngón tay xẹp lại, trắng nhợt, khi châm kim không có máu rỉ ra là dấu hiệu điển hình của việc ngừng cung cấp máu hoàn toàn đến ngón tay. Kết quả X-quang cho thấy hình ảnh trật khớp liên đốt gần kèm phù nề phần mềm nghiêm trọng.” TS.BS Dương Mạnh Chiến cho biết.

Đáng chú ý, do ngón tay chưa đứt rời hoàn toàn mà vẫn còn dính một phần da nhỏ nên không thể bảo quản lạnh như các trường hợp đứt lìa hoàn toàn. Khi đó, ngón tay rơi vào tình trạng “thiếu máu nóng” – tình trạng cực kỳ nguy hiểm, đe dọa hoại tử ngón tay nếu không được tái thông mạch máu kịp thời trong vòng 6-12 giờ.

Xác định đây là ca cấp cứu đặc biệt ‘tối khẩn’, ê-kíp phẫu thuật nhanh chóng đưa bệnh nhân vào phòng mổ. Trong quá trình phẫu thuật, các bác sĩ ghi nhận tổn thương rất nặng nề: gãy xương ngón III tay trái, trật khớp liên đốt gần, đứt hoàn toàn mạch máu, dây thần kinh hai bên ngón tay cùng toàn bộ hệ thống gân.

“Đây là một trường hợp khó vì vùng tổn thương rộng, phức tạp nhiều thành phần. Không phải vết cắt sắc gọn mà là tổn thương do giằng xé, khiến các mạch máu và dây thần kinh bị dập, đứt thành nhiều đoạn.” – TS. BS Dương Mạnh Chiến chia sẻ.

Dưới kính hiển vi phẫu thuật, ê-kíp phẫu thuật đã tiến hành cố định xương, khâu nối các mạch máu siêu nhỏ để khôi phục nguồn nuôi, đồng thời nối lại dây thần kinh và gân. Sau gần 4 giờ tập trung cao độ, những tín hiệu lạc quan đầu tiên đã xuất hiện: ngón tay dần chuyển sang màu hồng hào, ấm nóng, máu đã lưu thông trở lại bình thường.

Sau 2 ngày hậu phẫu, sức khỏe chị Đ. đã ổn định. Ngón tay nối hồng hào, tưới máu tốt, không có dấu hiệu tím tái hay tắc mạch. Theo phác đồ, bệnh nhân sẽ được rút đinh cố định ngón tay sau 1 tháng và bắt đầu tập luyện vận động trở lại. Tuy nhiên, do dây thần kinh bị đứt hoàn toàn, bệnh nhân cần ít nhất 6 tháng kiên trì tập vật lý trị liệu để phục hồi cảm giác.

Qua trường hợp này, các chuyên gia y tế đưa ra những lưu ý quan trọng trong việc sơ cứu đối với tai nạn đứt rời chi thể: Với trường hợp đứt rời hoàn toàn: Chi thể bị đứt rời cần được làm sạch bằng nước muối sinh lý, bọc vào gạc sạch, cho vào túi nilon buộc kín rồi mới đặt vào thùng đá (tránh để chi thể tiếp xúc trực tiếp với đá lạnh). Thời gian bảo quản có thể kéo dài từ 12 giờ đến 24 giờ.

Với trường hợp đứt gần rời (còn dính da): Không được ướp đá trực tiếp. Cần băng ép cầm máu và chuyển ngay đến cơ sở y tế có chuyên khoa vi phẫu trong “giờ vàng” (trước 12 giờ) để kịp thời cứu sống chi thể.

Bàn tay là bộ phận rất quan trọng trong sinh hoạt và lao động của con người. Việc tuân thủ an toàn lao động và nắm vững kỹ năng sơ cứu không chỉ giúp cứu sống chi thể mà còn bảo toàn khả năng lao động cho người bệnh sau tai nạn.

Ca phẫu thuật của chị Đ. chỉ là một trong số rất nhiều trường hợp tai nạn lao động mà Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương tiếp nhận thời gian qua. Trước đó, các bác sĩ đã từng điều trị cho một bệnh nhân 18 tuổi bị lưỡi máy cắt chém sâu vào tay trái, hay một trường hợp bị lưỡi dập thủy lực rơi trúng chi thể gây dập nát nghiêm trọng. Đáng chú ý là trường hợp anh H., trong lúc điều khiển máy bừa trên ruộng, do lệch tay lái đã bị lưỡi bừa cắt và găm thẳng vào cẳng chân trái.

Những vụ tai nạn này thường xảy ra trong tích tắc nhưng để lại hậu quả nặng nề, thậm chí là tàn phế suốt đời. Theo TS.BS Dương Mạnh Chiến, hầu hết các tai nạn này đều có điểm chung là sự chủ quan trong quá trình vận hành máy móc hoặc thiếu thiết bị bảo hộ lao động cần thiết. Để giảm thiểu rủi ro, người lao động cần lưu ý:

Tuyệt đối tuân thủ quy trình vận hành: Không vệ sinh, sửa chữa máy móc khi máy chưa dừng hẳn hoặc chưa ngắt nguồn điện.
Sử dụng đồ bảo hộ phù hợp: Trang bị găng tay, quần áo gọn gàng; tránh mặc đồ quá rộng hoặc để tóc dài gần các bộ phận chuyển động như dây curoa, bánh răng.
Tập trung cao độ: Cẩn trọng đặc biệt vào cuối giờ làm khi cơ thể đã mệt mỏi.
Kiểm tra thiết bị định kỳ: Đảm bảo máy móc luôn có nắp chắn bảo vệ và hoạt động an toàn.