DUY TRÌ TƯ THẾ NGỒI HỌC SAI NHIỀU NĂM, THIẾU NIÊN 16 TUỔI GÙ LƯNG, CỔ RỤT
Nhiều bậc phụ huynh thường tặc lưỡi cho qua khi thấy con em mình ngồi học với những tư thế vẹo vọ, “thoải mái” trên ghế. Tuy nhiên, nếu không được cha mẹ quan tâm, nhắc nhở và điều chỉnh kịp thời, những thói quen ngồi học sai tư thế có thể làm tăng nguy cơ hình thành các rối loạn tư thế, ảnh hưởng đến sự phát triển hệ cơ xương ở trẻ.
Thói quen ngồi học sai nhiều năm để lại hệ lụy cho cột sống
Ở tuổi 16 – giai đoạn cơ thể đang phát triển mạnh về thể chất, đáng lẽ em phải có vóc dáng cân đối và tự tin, thì em Đ.H.T. (16 tuổi, Hà Nội) lại phải gánh chịu một hệ lụy nặng nề về hình thể. Em được mẹ đưa đến Khoa Y học cổ truyền và Phục hồi chức năng Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương trong tình trạng bị gù vẹo cột sống nghiêm trọng, dáng đi gù, cổ rụt sâu xuống thấy rõ.
Qua thăm khám và khai thác tiền sử, bác sĩ CKI Lê Nguyên Long, Phó Trưởng khoa Y học cổ truyền và Phục hồi chức năng nhận định tình trạng gù, vẹo, lệch cột sống lưng, rối loạn tư thế của bệnh nhân có liên quan đến việc duy trì tư thế ngồi học sai trong thời gian dài. Từ đó, bác sĩ đã xây dựng phác đồ phục hồi chức năng toàn diện cho bệnh nhân với các phương pháp như: xoa bóp, tác động cột sống, chiếu tia hồng ngoại nhằm giảm co cứng cơ, tăng tuần hoàn tại chỗ; tập vận động cột sống cổ – lưng trên bóng, thang tường và với tạ tay giúp cải thiện tầm vận động, hỗ trợ điều chỉnh tư thế, giảm đau, giãn cơ và tăng tuần hoàn vùng cổ, vai, lưng. Ngoài ra, bệnh nhân còn được kết hợp điều trị bằng điện xung, sóng xung kích và siêu âm theo chỉ định.
Sau một liệu trình điều trị, dưới sự hướng dẫn vận động của các y bác sĩ, cùng với sự phối hợp, hỗ trợ sát sao của gia đình, tình trạng co cứng cơ vùng cổ – vai – lưng của cháu T. được cải thiện rõ rệt. Tuy nhiên, bác sĩ Long cho biết đây mới chỉ là giai đoạn đầu của quá trình phục hồi. Để cải thiện tư thế và phục hồi chức năng vận động, cháu T. sẽ phải trải qua một quá trình kiên trì tập luyện phục hồi chức năng, đồng thời duy trì tư thế ngồi học, đi đứng đúng cách trong sinh hoạt hằng ngày.
Đừng để sự buông lỏng của cha mẹ làm cong vẹo tương lai của con
Cột sống của trẻ trong giai đoạn học sinh từ tiểu học đến trung học vẫn đang phát triển và hoàn thiện. Việc duy trì tư thế ngồi học sai như nằm bò ra bàn, gục cằm, vẹo sườn, bắt chéo chân trong thời gian dài… làm tăng áp lực lên cột sống, cơ và dây chằng. Nếu kéo dài, hệ cơ và dây chằng có thể thích nghi với tư thế sai, dẫn đến mất cân bằng cơ và rối loạn tư thế.
Chính vì vậy, “các bậc cha mẹ cần lựa chọn bàn ghế có chiều cao phù hợp với vóc dáng của trẻ theo từng độ tuổi. Bố trí góc học tập đủ ánh sáng và hướng dẫn trẻ ngồi đúng tư thế. Việc sử dụng các dụng cụ hỗ trợ tư thế chỉ nên thực hiện khi có chỉ định hoặc tư vấn từ bác sĩ, chuyên gia phục hồi chức năng. Điều đặc biệt quan trọng là cần nhắc nhở và giám sát trẻ khi ngồi học. Không nên để trẻ tự ý ngồi học theo thói quen thả lỏng. Khi thấy con có biểu hiện đi gù, vai lệch, cổ rụt, cần đưa đến các cơ sở y tế chuyên khoa phục hồi chức năng ngay lập tức, tránh để biến dạng cột sống trở nên cố định, khó phục hồi khi trẻ đã qua giai đoạn tăng trưởng”, bác sĩ Long khuyến cáo.
Bác sĩ Long cũng khuyến cáo, bên cạnh việc lựa chọn bàn ghế phù hợp và hướng dẫn trẻ ngồi đúng tư thế, phụ huynh cần giúp trẻ hình thành thói quen học tập, sinh hoạt khoa học. Không nên ngồi liên tục quá 30–45 phút mà cần đứng dậy đi lại, thay đổi tư thế hoặc thực hiện các động tác giãn cơ nhẹ trong vài phút để giảm áp lực lên cột sống. Khuyến khích trẻ tham gia các hoạt động thể chất phù hợp với lứa tuổi, đặc biệt là các bài tập giúp tăng cường sức mạnh cơ lưng, cơ bụng và cải thiện tư thế. Ngoài ra, việc duy trì tư thế cúi đầu trong thời gian dài khi sử dụng máy tính, điện thoại có thể góp phần hình thành các rối loạn tư thế và làm tăng nguy cơ đau vùng cổ, vai, lưng.
